Adana’nın Kozan ilçesi, yaz sıcaklarına rağmen geleneksel kış hazırlıklarına hız kesmeden devam ediyor. Özellikle Düzağaç Mahallesi’nde toplanan kızılcıklar, odun ateşinde uzun süre kaynatılarak lezzetli bir şerbete dönüşüyor. Yapım süreci yaklaşık 6 saat sürüyor ve elde edilen içeceğin litresi 1000 TL’ye kadar alıcı bulabiliyor.
Kozan’ın yaylalarında yetişen ve bölge halkı tarafından “ekşi kiraz” olarak da bilinen kızılcık, ailelerin kış hazırlıklarında önemli bir yere sahip. Bahçelerden veya doğal alanlardan toplanan meyveler, modern makineler yerine geleneksel yöntemlerle işleniyor.
Düzağaç Mahallesi’nde yaşayan Süleyman Şenoğul ve ailesi, hasat ettikleri kızılcıkları kara kazanlarda kaynatarak kış aylarında tüketmek üzere şerbet yapıyorlar.
130 Kilogram Kızılcıkla Uzun Süreli İşlem
Kızılcığın şerbete dönüşüm süreci oldukça zahmetli. Hasat sırasında ağaçların altına brandalar seriliyor ve dallara sırıklarla vurularak meyvelerin yere düşmesi sağlanıyor.
Toplanılan kızılcıklar, yaprak ve diğer yabancı maddelerden arındırmak için titizlikle yıkanıyor. Temizlenen meyveler ise kara kazanlara alınarak ilk aşamada yaklaşık 2 saat süreyle kaynatılıyor.
Yörede “çatlatma” olarak adlandırılan bu işlem, kızılcığın suyunun serbest kalmasını sağlıyor. Ardından, meyveler süzgeçlerden geçirilerek posasından ayrılıyor.
Asıl uzun süreç ise bu aşamadan sonra başlıyor. Elde edilen kızılcık suyu, tekrar kazana alınarak yaklaşık 4 saat daha odun ateşinde kaynatılıyor. Karışım, su kıvamından koyu ve yoğun bir şurup haline gelene kadar sürekli olarak kontrol ediliyor.
Böylelikle, toplamda yaklaşık 6 saat süren geleneksel üretim tamamlanmış oluyor.
130 Kilogram Kızılcıkla Az Miktarda Şerbet
Kızılcığın şerbete dönüşüm sürecinde yoğunlaştığı dikkate değer bir ayrıntıdır. Süleyman Şenoğul, yaklaşık 130 kilogram kızılcık işleyeceklerini ve bu miktardan yalnızca 15-16 litre civarında şerbet elde edeceklerini aktarıyor.
Şenoğul, üretim sürecini şu şekilde açıklıyor:
“Öncelikle ağaçların altına brandaları seriyoruz. Sonrasında sırıklarla dallara vurarak kızılcıkları döküyoruz. Meyvelerle birlikte yapraklar da toprağa düşüyor, bu nedenle öncelikle güzelce yıkıyoruz. Ardından kazanlarda çatlatıyoruz. Yaklaşık iki saat boyunca hazırlık yapıyoruz. Süzgeçlerden geçirerek posasını ayırıyoruz. Şerbeti tekrar kazana koyup yaklaşık dört saat daha odun ateşinde kaynatıyoruz. Su kıvamından şurup kıvamına gelene kadar kaynatıyoruz.”
Kızılcığın Fiyatındaki Artış
Kızılcığın fiyatı işlenme aşamasında önemli ölçüde değişiyor. Şenoğul’a göre, kızılcık toplu alımlarda kilogramı yaklaşık 30-40 TL ile perakende satışta 100 TL arasında satılmakta.
Geleneksel yöntemlerle hazırlanan yoğun kızılcık şerbetinin litre fiyatı ise 750 TL ile
Yorumlar