Gaziantep Bakırcılar Çarşısı’nda 30 yıldan bu yana geleneksel yöntemlerle elek üreten 54 yaşındaki Mustafa Yılmaz, teknolojik gelişmelere rağmen mesleğini sürdürmeye gayret ediyor. Un, buğday ve fıstık eleği gibi ürünleri tamamen el emeğiyle imal eden Yılmaz, eleme mesleğinin yok olma riskiyle karşı karşıya olduğunu vurguladı. Eskiden yoğun bir ilgi gören elekçiliğin, bugünkü dönemde yalnızca birkaç usta tarafından devam ettirildiğini belirten Yılmaz, fabrikalarda kullanılan modern eleme sistemleri nedeniyle talebin azaldığını ifade etti. Gençlerin bu mesleğe ilgi göstermediğini aktaran Yılmaz, günlük 2 bin lira maaş teklif etmelerine rağmen çalışacak eleman bulmakta zorlandıklarını söyledi.
“30 yıldır elek ustalığı yapıyorum”
Mesleğe nasıl başladığını paylaşan Yılmaz, “Yaklaşık 30 yıldır elek ustalığı yapıyorum. Ne yazık ki mesleğimiz yok olma aşamasına geldi. Günümüzde bu işi yapan sadece 4-5 usta kaldı. Elek, un, buğday, nohut ve fıstık gibi ürünleri elemek için kullanılan geleneksel bir araçtır. Biz de un eleği, nohut eleği, fıstık eleği ve kalbur gibi farklı türlerde elekler üretiyoruz. Ancak fabrikalarda modern sistemlerin kullanılması nedeniyle eskisi kadar talep yok. Bu durum, mesleğimizi her geçen gün biraz daha zorlaştırıyor” dedi.
“200 liraya sattığımız eleği yapacak usta bulamıyoruz”
Günlük 2 bin lira ücretle çalışacak eleman bulmakta güçlük çektiklerini dile getiren Yılmaz, “En büyük sorunumuz çırak yetiştirememek. Günlük 1.500 – 2.000 lira ücret teklif etmemize rağmen çalışacak eleman bulamıyoruz. Gelen gençler iki-üç gün çalıştıktan sonra işi bırakıyor. Bu nedenle mesleği gelecek nesillere aktarmakta büyük zorluklar yaşıyoruz. Bu işi ne kadar sürdürebileceğimiz konusunda da belirsizlik var. Gürgen ağacı sağlam ve dayanıklı olduğu için tercih ediliyor. Diğer ağaç türleri zamanla deforme olabiliyor. Ağaçlar önce kütük halinde geliyor, ardından suya yatırılarak yumuşatılıyor ve kalıplar yardımıyla şekillendiriliyor. Süt eleği, un eleği, gez eleği ve kalbur gibi çeşitli ürünleri tamamen el emeğiyle hazırlıyoruz. Un elekleri 200-250 lira, kalburlar ise 350-400 lira arasında satılıyor. Ancak geçmişte olduğu gibi yoğun bir talep yok. Önceleri Doğu illerine, Arap ülkelerine ve Suriye’ye de ürün gönderiyorduk; bugün bu pazarlar büyük ölçüde daraldı. 200-250 liraya sattığımız bir eleği üretecek, günlük 2.000 lira ücretle çalışacak eleman bulmakta zorlanıyoruz. Bu en büyük sorunumuz. Keşke gençler bu mesleği benimsemek ve öğrenmek istese. O zaman hem bu geleneksel sanat yaşar hem de meslek yok olmaz” diye konuştu.
